
May ayında Xəzərin sahilində Bakıda keçiriləcək 57-ci Eurovision Mahnı Müsabiqəsinə gələn tamaşaçılar gözəl zal, möhtəşəm səhnə və Bakıya açılan bənzəriz mənzərənin şahidi olacaqlar
Azərbaycan müsabiqəyə necə qoşuldu?
Azərbaycanın Eurovision Mahnı Müsabiqəsi layihəsində iştirakının ilk mərhələsi bu yarışmanı yayımlamaqla başlayıb. Eurovision Mahnı Müsabiqəsi Azərbaycanda ilk dəfə 2006-cı ildə yayımlanıb. Həmin ilin may ayında İctimai Televiziya Yunanıstanda keçirilən 51-ci Eurovision Mahnı Müsabiqəsini Azərbaycan izləyicilərinə təqdim edib. Bu ənənə 2007-ci ildə də davam edib və Finlandiyanın paytaxtı Helsinkidə təşkil olunan Avropanın möhtəşəm televiziya şousu-Eurovision Mahnı Müsabiqəsi ikinci dəfə Azərbaycan auditoriyasına yayımlanıb.
Artıq Azərbaycanın Eurovision Mahnı Müsabiqəsində fəal iştirakı üçün sosial tələbat var idi. 2007-ci ilin iyul ayında Azərbaycan İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətinin timsalında Avropa Yayımları Birliyinə (EBU) üzv qəbul olunub. Elə həmin ildən də ölkəmiz Eurovision Mahnı Müsabiqəsi layihəsinə iştirakçı kimi qoşulub.

Milli seçim turu başlandı
Azərbaycan Eurovision Mahnı Müsabiqəsində ilk dəfə 2008-ci ildə təmsil olunub. Həmin il 70-dən artıq iddiaçı bu Mahnı Müsabiqəsində Azərbaycan təmsilçiliyinə namizəd kimi Milli Seçim turuna qatılıblar. Milli Final gecəsində Eurovision Mahnı Müsabiqəsinin 2003, 2004 və 2007-ci illərdəki qalibləri Sertab Erener, Ruslana və Mariya Şerifoviç qonaq kimi çıxış ediblər.
Milli Seçim turunun münsiflər kürsüsündə ölkənin tanınmış incəsənət xadimləri təmsil olunurdu. Onların qərarı ilə Serbiyanın paytaxtı Belqradda keçiriləcək Eurovision Mahnı Müsabiqəsində Azərbaycanı təmsil etmək üçün Elnur Hüseynov və Samir Cavadzadə seçildilər. Azərbaycan müsabiqədə “Day after Day” mahnısı ilə təmsil olundu. Mahnının musiqisi bəstəkar Gövhər Həsənzadəyə, sözləri isə Zəhra Bədəlbəyliyə məxsusdur.
Ölkəmiz müsabiqədə birinci iştirakından uğur əldə etdi və 43 ölkə arasında fərqlənərək 8-ci yerə sahib oldu. Azərbaycan Eurovision Mahnı Müsabiqəsində ilk çıxışından zəngin musiqisi ilə Avropa izləyicilərini valeh edə bildi.
Moskvadakı duetimiz ölkəmizi 3-cü yerə yüksəltdi
Azərbaycan 2009-cu ildə Moskvada keçirilən Eurovision Mahnı Müsabiqəsində də duetlə təmsil olundu. Bu dəfəki duetin tərkibi daha cəlbedici idi: Aysel Teymurzadə və Araş. İsveçdə yaşayan Azərbaycan əsilli tanınmış müğənni-bəstəkar Araş və Aysel Teymurzadənin 2009-cu ildə Moskvada keçirilən 54-cü Eurovision Mahnı Müsabiqəsində ifa etdiyi “Always” mahnısı Azərbaycanı bu layihədə 3-cü yerə yüksəltdi. “Always” mahnısının musiqisi və sözlərinin müəllifi Araş idi. Moskvadakı Eurovision şousunda əldə olunan bu nəticə ikinci dəfə öz təmsilçisini müsabiqəyə göndərən ölkə üçün yüksək göstərici sayılırdı.
Safura Əlizadə “Drip Drop” mahnısı ilə beşinci oldu
Safura Əlizadə Azərbaycanın 2010-cu ildə Eurovision təmsilçisi seçildi. O, Osloda 55-ci Eurovision Mahnı Müsabiqəsində sözləri isveçli Sandra Bjurman, musiqisi Stefan Örn və Anders Baqqeyə aid “Drip Drop” mahnısı ilə çıxış etdi. Safura Əlizadə gözəl səhnə performansı və ifası ilə müsabiqənin beşincisi oldu.
Eurovision Mahnı Müsabiqəsində 3 il ardıcıl iştirak edən Azərbaycan bu layihədə qısa müddətdə uğur qazanmışdı. 2011-ci ildə təmsilçini müəyyən etmək üçün yeni Milli Seçim modeli tətbiq olundu. Sənəd qəbuluna 150-dən artıq iştirakçı gəlsə də, ilkin dinləmələrdən sonra Eurovision Milli Seçim turlarının televiziya şousuna 77 nəfər vəsiqə qazandı. Bu 77 iştirakçı isə hər birində 11 nəfər olmaqla 7 qrupda çıxış etdi.
Finaldakı səsvermədə münsiflər yenə də duet formatını üstün tutdular və bir deyil, iki qalib seçdilər. Beləliklə, Düsseldorfda ölkəmizi Eldar Qasımov və Nigar Camal təmsil etməli oldular.
Eldar və Nigar məftunedici ifaları ilə Azərbaycana qələbə gətirdi
Qarşıda müsabiqəyə hazırlıq mərhələsi dururdu. Azərbaycanın ötən illərdəki uğurlu təmsilçiliyi iştirakçılarımızı bir az da ruhlandırır, həm də onların qarşısında böyük məsuliyyət yaradırdı. Hədəf Eurovision Mahnı Müsabiqəsi səhnəsində növbəti uğura imza atmaq idi.
Eldar və Nigar dueti (Ell/Nikki) müsabiqədə sözləri Stefan Örn və müsiqisi Sandra Bjurmana məxsus “Ranninq scared” mahnısı ilə çıxış etdi. Eldar və Nigarın Düsseldorf şəhərində “Esrrit” arenada məftunedici ifaları onları 43 ölkə arasında birinciliyə yüksətdi. Təmsilçilərimiz 221 səs qazanaraq, müsabiqənin bir çox favoritlərini geridə qoydu və Azərbaycan adı Eurovision Mahnı Müsabiqəsi tarixinə qalib ölkə kimi yazıldı.
Onu da qeyd etmək yerinə düşər ki, Azərbaycan Eurovision Mahnı Müsabiqəsində ciddi hazırlığı və yanaşması ilə də seçilib. Nümayəndə heyətimiz hər il bu müsabiqədə yüksək səviyyədə təmsil olunmaq və Odlar Yurdunun dünyaya səs salan musiqi mədəniyyətini Avropaya mükəmməl təqdim etməyi qarşıya məqsəd qoyub.
Bakı 2012-ci il müsabiqəsinin ev sahibidir
Azərbaycanın Eurovision Mahnı Müsabiqəsində iştirakının ilk günündən layihəyə dəstək verən Heydər Əliyev Fondunun təşkilatçılığı bu yarışmada uğurla təmsil olunmağımızda mühüm rol oynayıb. Azərbaycan artıq Avropanın ən nüfuzlu mahnı müsabiqəsinə ev sahibliyi edir. Hazırda paytaxt Bakıda 57-ci Eurovision Mahnı Müsabiqəsinə ciddi hazırlıq gedir.
2012-ci ilin may ayında Bakıda keçiriləcək Eurovision Mahnı Müsabiqəsinə hazırlıq çərçivəsində Heydər Əliyev Fondu ilə İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti arasında əməkdaşlığa dair anlaşma memorandumu imzalanıb.
Razılaşmaya əsasən, bütün təşkilati işlərdə, eləcə də Bakı şəhərinin müsabiqəyə uyğun bəzədilməsi, Eurovision Mahnı Müsabiqəsi həftələrində “Eurovillage”, “Euroclub” kimi ənənəvi sosial proqramların təşkilində və könüllülər komandasının cəlb olunmasında yardım göstərilməsi və digər məsələlər nəzərdə tutulur.
“Bakı Kristal Zalı” 2012 şousunu gözləyir
Azərbaycanın ev sahibliyi edəcəyi Eurovision Mahnı Müsabiqəsi 2012 “Bakı Kristal Zalı”nda keçiriləcək.
Qeyd edək ki, müsabiqənin keçirilməsi üçün 3 məkan təklif olunurdu. Bunlar Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionu, Heydər Əliyev adına İdman-Konsert Kompleksi və Bakı Kristal Zalı idi.
Avropa Yayımları Birliyi (EBU) yanvarın 25-də Eurovision Mahnı Müsabiqəsinin “Bakı Kristal Zalı”nda keçirilməsinə qərar verib. EBU nümayəndələri bu zalın yüksək standartlara cavab verdiyini bildirib. “Bakı Kristal Zalı”nda məhz Eurovision 2012 şousu üçün 20 min tamaşaçı yeri nəzərdə tutulur.
Hazırda zalın tikintisi davam edir. May ayında Xəzərin sahilində Bakıda keçiriləcək 57-ci Eurovision Mahnı Müsabiqəsinə gələn tamaşaçılar gözəl zal, möhtəşəm səhnə və Bakıya açılan bənzərsiz mənzərənin şahidi olacaqlar.
“Bakı Kristal Zalı” Bayıl qəsəbəsində, “Bayraq Meydanı”nın yanında yerləşir.
Bu dəfəki təmsilçimiz Səbinə Babayevə olacaq
Azərbaycanı may ayında Bakıda keçiriləcək Eurovision Mahnı Müsabiqəsində Səbinə Babayeva təmsil edəcək. Səbinə 2008-ci ildən ardıcıl Eurovision Mahnı Müsabiqəsi üzrə seçim turlarında iştirak edib, 2012-ci ildə keçirilən Milli Seçim Turunun 7-ci həftəsinin iştirakçısı olub. Həftə ərzində yarışan 9 iştirakçı arasından finala çıxıb. Fevralın 12-də keçirilən Milli Final gecəsində Azərbaycanın Eurovision 2012 təmsilçisi seçilib.
Müsabiqənin tarixinə qısa səyahət
Avropanın ən nüfuzlu mahnı yarışması-Eurovision Mahnı Müsabiqəsi Avropa Yayımları Birliyinə (EBU) üzv ölkələr arasında təşkil edilir. İlk dəfə 1956-cı il mayın 24-də İsveçrənin Luqano şəhərində, “Kuursaal teatro”da keçirilən bu yarışmada 7 ölkə-Niderland, İsveçrə, Belçika, Almaniya, Fransa, Lüksemburq və İtaliya təmsil olunub. Müsabiqənin ilk qalibi İsveçrə təmsilçisi Lis Assia (Lys Assia) olub.
Bu günədək müsabiqədə 1100-dən çox mahnı ifa edilib. Eurovision səhnəsində ifa qaydalarına əsasən fonoqram qadağandır. Təmsilçilərin əksəriyyətinin mahnılarını ingilis dilində ifa etməyi üstün tutmasına baxmayaraq, mahnı istənilən dildə oxuna bilər.
Müsabiqədə bu illər ərzində ən çox qalibiyyəti İrlandiya əldə edib. Bu ölkə müsabiqədə 7 dəfə-1970, 1981, 1987, 1992, 1993, 1994 və 1996-cı illərdə birincilik qazanıb.
Böyük Britaniya, Fransa və Lüksemburq da ən çox qalib olan ölkələr kimi müsabiqənin tarixinə düşüb. Bu ölkələrin hər biri 5 dəfə, İsveç və Niderland isə 4 dəfə birinci olub.
Müsabiqədə İrlandiya ən çox qalib gələn ölkə olsa da, yarışmaya ən çox Böyük Britaniya ev sahibliyi edib. Digər qalib ölkələr müsabiqəni keçirməkdən imtina etdikdə Böyük Britaniya yarışmada ev sahibi olub (1960, 1963, 1968, 1972, 1977, 1982 və 1998-ci illərdə).
Diqqət çəkən digər məqam: müsabiqədə Portuqaliya 45 dəfə, Kipr 29 dəfə, Malta və İslandiya 24 dəfə iştirak etməsinə baxmayaraq, hələ də qalib olmayıblar. Ümumiyyətlə isə 25 ölkə Eurovision Mahnı Müsabiqəsi tarixində öz qələbəsini gözləməkdədir. Müsabiqədə ən çox Almaniya (55 dəfə), ən az isə Mərakeş (1 dəfə) iştirak edib.
Eurovision Mahnı Müsabiqəsinin ən məşhur musiqi qrupu isə ABBA-dır. 1974-cü ildə Böyük Britaniyada keçirilən müsabiqədə “Waterloo” mahnısı ilə İsveçi təmsil edərək qələbə qazanan ABBA bütün zamanların ən uğurlu qruplarından biri olub. Eurovision Mahnı Müsabiqəsi Fransa təmsilçisi, məşhur müğənni Patrisiya Kaas, Lara Fabian, Ajda Pekkan, Alla Puqaçova, Selin Dion kimi tanınmışların iştirakı ilə də yadda qalıb.
Müsabiqənin yayımından əvvəl və sonra səsləndirilən musiqi parçası-”Eurovision himni” isə fransız bəstəkarı Mark Antuan Şarrantyenin (Marc Antoine Charrentier) “Te Deum” əsərinin müqəddiməsidir.
Samirə Süleymanova
Yazı “Mingəçevir işıqları” qəzetinin sifarişi ilə hazırlanıb